Có cơ hội lên miền sơn cước du lịch, bạn bất ngờ loáng thoáng nghe được tên gọi đặc sản Mắc Khén Sapa. Cái tên ấy làm bạn khó có thể hình dung, mường tựa ra được thành phần của chúng bởi sự độc đáo, là lạ. Thực chất Mắc Khén là một loại gia vị không thể thiếu trong một số món ở vùng miền núi Tây Bắc, đặc biệt trong ẩm thực người Thái. Mang hương vị cay cay, thơm thơm và ngai ngái mùi núi rừng tạo nên nét đặc trưng của Mắc Khén.

Tìm hiểu về đặc sản Mắc Khén Sapa

Vào khoảng thời gian tháng 10 – 11 hàng năm, hạt Mắc Khén chín. Qủa tươi có màu xanh, nhưng muốn được bảo quản lâu, đồng bào đã phơi khô hoặc treo trên những gác bếp, dành ăn quanh năm suốt tháng.

Muốn dùng hạt Mắc Khén khô, yêu cầu phải rang vàng, sau đó xay thành bột. Chiếc chảo rang được đặt trên lửa nhỏ, cho hạt Mắc Khén vào cứ liên tục đảo qua đảo lại đến độ vỏ có màu vàng sẫm, mùi thơm sực mũi là được. Hạt để nguội rồi mới xay, nóng quá xay thì bột bị kết dính lại. Tốt nhất, ăn tới đâu xay tới đó, như vậy mùi thơm giữ được lâu hơn.

Có một vài người quen gọi Mắc Khén là hạt tiêu rừng, làm cho vài người liên tưởng tới hình dáng tương tự như những hồ tiêu ở vùng cao nguyên Lâm Đồng. Nhưng thực chất những suy nghĩ ấy hoàn toàn không đúng.

Ngay từ tên gọi Mắc Khén có nghĩa là, “Mắc” là quả, còn “Khén” tên gọi một loại cây thân gỗ to mọc trong khu rừng đại ngàn. Hoa của Mắc Khén thường ra từng chùm tựa như hoa của cây xoan. Gọi là hạt Mắc Khén nhưng đồng bào sẽ sử dụng cả phần quả và phần hạt bên trong để làm gia vị cho món ăn.

Đặc sản Mắc Khén Sapa linh hồn ẩm thực Tây Bắc

Hầu hết những món ăn tại vùng núi Tây Bắc không thể thiếu Mắc Khén, mùi thơm không thể trộn lẫn với bất cứ gia vị nào khác. Chẳng giống như hạt tiêu ở Tây Nguyên chỉ có mùi thơm, còn Mắc Khén Sapa lại chứa đựng mùi thơm nồng nàn của núi rừng Tây Bắc. Theo kinh nghiệm những người nội trợ vùng cao, Mắc Khén được dùng để tẩm, ướp để dậy mùi, không được ướp nhiều dễ bị đắng.

Không chỉ dừng lại ở điểm đó, để tăng vị đậm đà, người ta đã tinh tế chế biến nhiều loại nước chấm có Mắc Khén. Nước chấm có chứa Mắc Khén không bao giờ thiếu trong mỗi bữa ăn của người Thái. Từ những nguyên liệu cơ bản như ớt, tỏi, muối, Mắc Khén, sau đó hỗn hợp được trộn đều dùng để chấm rau, thịt, măng rừng… Món ngon được tẩm ướp Mắc Khén, tạo ra vị cay rần rần ngay đầu lưỡi, làm cho món ăn thêm phần độc đáo, thơm ngon và dậy mùi.

Chẳng hạn những con cá suối được bắt lên, làm sạch, tẩm ướp các loại gia vị và thoa đặc sản Mắc Khén Sapa bề ngoài, để thấm rồi nướng trên bếp than ửng hồng. Cá chính, mùi hương hòa quyện bốc lên ngào ngạt. Độ ngon tăng lên gấp bội khi được thưởng thức nhâm nhi cùng với ly rượu ngô Bắc Hà quả là tuyệt vời.

Không chỉ dừng lại ở đây, chính vì loại gia vị độc đáo này đã làm nên thương hiệu món thịt trâu gác bếp nổi tiếng trứ danh. Bởi những miếng thịt trâu được tẩm ướp Mắc Khén, hong trên khói bếp, có mùi thoang thoảng cay nồng của loại gia vị độc đáo này.

Hiện nay trong thực đơn nhiều nhà hàng ở Sapa không thể thiếu những món ăn có sự hiện diện của Mắc Khén. Đến đây bạn đã cảm nhận một phần nào đó tầm quan trọng, vị trí của Mắc Khén trong nền ẩm thực Sapa rồi nhé.

Có thể khẳng định rằng, đặc sản Mắc Khén Sapa không thể thiếu trong ẩm thực Tây Bắc, loại gia vị độc đáo mà Mẹ thiên nhiên đã ban tặng cho miền núi này. Những ai đã có cơ hội thưởng thức những món ngon được chế biến từ Mắc Khén khó có thể nào quên hương vị đặc trưng của loại hạt này không phải ở đâu cũng có thể tìm kiếm được.